ឯកឧត្តមនេត្រ ភក្រ្តា រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងព័ត៌មាន នៅថ្ងៃទី១៣ខែសីហាឆ្នាំ២០២៦នេះ បានថ្លែងសារលើបណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុកផ្លូវការយ៉ាងដូច្នេះថា នេះជាសារក្នុងនាមប្រធានកិត្តិយសនៃសមាគមអភិរក្សដំរីអៃរ៉ាវត្តា ក្នុងឱកាស«រាត្រីសមោសរដើម្បីអភិរក្សសត្វដំរី» កាលពីរាត្រីថ្ងៃទី១២ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ ដែលប្រារព្វឡើងស្របនឹងពិភពលោកប្រារព្វ«ទិវាដំរីពិភពលោក» ។
ឯកឧត្តមនេត្រ ភក្រ្តា បានមានប្រសាសន៍ថា រាត្រីនេះ មិនមែនគ្រាន់តែជារាត្រីនៃការជួបជុំ និងសមោសររបស់យើងប៉ុណ្ណោះទេ។ រាត្រីនេះ គឺជារាត្រីនៃ ក្តីស្រឡាញ់ ក្តីសង្ឃឹម និងការទទួលខុសត្រូវរួម ចំពោះជីវិតមួយប្រភេទ ដែលបានរស់នៅជាមួយព្រៃឈើ ជាមួយមនុស្ស និងផ្សារភ្ជាប់យ៉ាងជ្រាលជ្រៅជាមួយប្រវត្តិសាស្ត្រ វប្បធម៌ និងអរិយធម៌ខ្មែររាប់ពាន់ឆ្នាំមកហើយ។ ជីវិតនោះ គឺ «សត្វដំរី»។
ក្នុងនាមខ្ញុំជាប្រធានកិត្តិយសនៃសមាគមអភិរក្សដំរីអៃរ៉ាវត្តា ខ្ញុំពិតជាមានកិត្តិយស និងសេចក្តីសោមនស្សរីករាយដែលបានឃើញឯកឧត្តម លោកជំទាវ លោក លោកស្រី សប្បុរសជន និងមិត្តភក្តិទាំងអស់ មកជួបជុំគ្នានៅទីនេះ ក្រោមបុព្វហេតុរួមមួយ គឺ រួមគ្នាថែរក្សា ការពារ និងធានាឱ្យសត្វដំរីបន្តរស់រាន និងបន្តពូជនៅលើទឹកដីកម្ពុជា។ សម្រាប់កម្ពុជា ដំរីមិនមែនគ្រាន់តែជាសត្វមួយប្រភេទនោះទេ។ ដំរីគឺជាមរតកមានជីវិតរបស់យើងទាំងអស់។
រូបភាពដំរីត្រូវបានឆ្លាក់នៅលើថ្មប្រាសាទបុរាណខ្មែរ។ ដំរីមានវត្តមានក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ ក្នុងវប្បធម៌ ក្នុងជំនឿ និងក្នុងជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាជនយើងតាំងពីបុរាណកាល។ ជាពិសេស សម្រាប់សហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិចមួយចំនួន ដំរីមិនមែនត្រឹមតែជាសត្វចិញ្ចឹមទេ ប៉ុន្តែជាផ្នែកមួយនៃគ្រួសារ ប្រពៃណី ជំនឿ និងទំនាក់ទំនងដ៏ជ្រាលជ្រៅរវាងមនុស្ស និងធម្មជាតិ។ ដូច្នេះ ការបាត់បង់ដំរី មិនមែនគ្រាន់តែជាការបាត់បង់សត្វមួយប្រភេទទេ។
វាគឺជាការបាត់បង់ផ្នែកមួយនៃ ធម្មជាតិ ប្រវត្តិសាស្ត្រ វប្បធម៌ និងអត្តសញ្ញាណរបស់យើង។ ហេតុនេះ ការអភិរក្សដំរី មិនមែនជាការអភិរក្សសត្វតែមួយប្រភេទឡើយ។ វាគឺជាការអភិរក្ស មរតកមានជីវិតរបស់កម្ពុជា សម្រាប់មនុស្សជំនាន់នេះ និងជំនាន់ក្រោយ។
ឯកឧត្តម បានបន្តទៀតថា នៅពេលយើងនិយាយអំពីសត្វជិតផុតពូជ យើងតែងតែឮព័ត៌មានអំពីការថយចុះ ការបាត់បង់ទីជម្រក និងការគំរាមកំហែង។ ប៉ុន្តែសម្រាប់កម្ពុជា យើងក៏មាន ដំណឹងល្អ និងក្តីសង្ឃឹម។ លទ្ធផលនៃការសិក្សាហ្សែនលើសត្វដំរីអាស៊ីនៅភាគខាងជើងប្រទេសកម្ពុជា ដែលត្រូវបានចេញផ្សាយដោយអ្នកជំនាញអភិរក្សនៅថ្ងៃទី១៣ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥ បានផ្តល់សញ្ញាវិជ្ជមានអំពីស្ថានភាពសត្វដំរីនៅតំបន់សិក្សា និងបានបង្កើនក្តីសង្ឃឹមសម្រាប់ការស្តារឡើងវិញនៃប្រភេទសត្វដ៏កម្រនេះ។
បច្ចុប្បន្ន ដំរីអាស៊ីនៅក្នុងព្រៃកម្ពុជាត្រូវបានប៉ាន់ប្រមាណថាមានប្រមាណចន្លោះពី ៤០០ ទៅ ៦០០ក្បាល ដែលភាគច្រើនរស់នៅក្នុងតំបន់ព្រៃធំៗ រួមមាន តំបន់ជួរភ្នំក្រវាញ តំបន់ខ្ពង់រាបខាងជើងទន្លេសាប និងតំបន់ខ្ពង់រាបភាគខាងកើត ជាពិសេសខេត្តមណ្ឌលគិរី។ ចំណែកដំរីស្រុកនៅកម្ពុជា ត្រូវបានប៉ាន់ប្រមាណថាមានប្រមាណជាង ៧០ ក្បាលប៉ុណ្ណោះ។ តួលេខទាំងនេះប្រាប់យើងពីរឿងពីរយ៉ាងក្នុងពេលតែមួយ។
ទី១-វាប្រាប់យើងថា ការអភិរក្សអាចផ្តល់លទ្ធផល ហើយយើងនៅមានក្តីសង្ឃឹម។ ទី២-វាក៏រំឭកយើងថា ក្តីសង្ឃឹមនេះនៅតែផុយស្រួយ ហើយត្រូវការការការពាររបស់យើង។ ការកើនឡើងនៃចំនួនដំរី មិនមែនជាហេតុផលឱ្យយើងបន្ធូរដៃនោះទេ។ ផ្ទុយទៅវិញ វាជាហេតុផលឱ្យយើងបន្តខិតខំកាន់តែខ្លាំង។ ព្រោះវាបង្ហាញយើងថា៖ នៅពេលមនុស្សការពារធម្មជាតិ ធម្មជាតិអាចស្តារខ្លួនឡើងវិញ។ នៅពេលយើង ផ្តល់ ទីជម្រកសុវត្ថិភាព និងពេលវេលាឱ្យដំរី ដំរីអាចរស់ និងបន្តពូជបាន។ នេះគឺជាសារដ៏មានសារៈសំខាន់មួយ៖
ការអភិរក្សអាចផ្លាស់ប្តូរអនាគតបាន។
ហេតុអ្វីបានជាការរក្សាដំរីមានសារៈសំខាន់ដល់មនុស្សយើង? ពីទស្សនៈវិទ្យាសាស្ត្រ ដំរីត្រូវបានចាត់ទុកថាជា «វិស្វករនៃប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី»។ ដោយសាររាងកាយធំ និងការធ្វើដំណើរចម្ងាយឆ្ងាយ ដំរីមានតួនាទីសំខាន់ក្នុងការរក្សាសុខភាព និងភាពចម្រុះនៃព្រៃឈើ។ នៅពេលដំរីធ្វើដំណើរ វាបង្កើតផ្លូវក្នុងព្រៃ ដែលអាចផ្តល់ប្រយោជន៍ដល់សត្វដទៃ។ នៅពេលដំរីបរិភោគផ្លែឈើ ហើយធ្វើដំណើរទៅទីឆ្ងាយ វាជួយរាយប៉ាយគ្រាប់ពូជ និងជួយឱ្យព្រៃបន្តកើតថ្មី។ វាជួយបង្កើតភាពចម្រុះនៃទីជម្រក និងរក្សាចលនាធម្មជាតិនៃប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី។ ដូច្នេះ៖ ដំរីមិនត្រឹមតែរស់នៅក្នុងព្រៃទេ—ដំរីជួយឱ្យព្រៃរស់។
នៅពេលយើងការពារដំរី យើងក៏កំពុងការពារប្រភេទសត្វ និងរុក្ខជាតិជាច្រើនទៀតដែលរស់នៅក្នុងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីដូចគ្នា។ ការពារដំរី គឺការពារព្រៃ។ ការពារព្រៃ គឺការពារជីវចម្រុះ។ ការពារព្រៃ គឺការពារដី និងទឹក។ ការពារព្រៃ គឺចូលរួមឆ្លើយតបនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ ហើយការពារធម្មជាតិ គឺការពារអនាគតរបស់មនុស្សយើងផ្ទាល់។ ដូច្នេះ ការអភិរក្សដំរី មិនមែនជារឿងរបស់ដំរីតែប៉ុណ្ណោះទេ។ វាជារឿងរបស់យើងទាំងអស់គ្នា។
ឯកឧត្តម បានថ្លែងបន្តថា នៅពេលយើងនិយាយពីការអភិរក្សដំរី យើងមិនអាចនិយាយតែអំពីដំរីព្រៃបានទេ។ ដំរីស្រុក ក៏ជាផ្នែកមួយដ៏សំខាន់នៃមរតកមានជីវិតរបស់កម្ពុជា។ បើដំរីព្រៃត្រូវការព្រៃ និងទីជម្រក ដំរីស្រុកត្រូវការទាំងទីជម្រកការ ថែទាំ សុខុមាលភាព ពេទ្យសត្វ ចំណី អ្នកថែរក្សា និងការគាំទ្ររយៈពេលវែង។ នេះហើយជាគុណតម្លៃនៃការងារដែល សមាគមអភិរក្សដំរីអៃរ៉ាវត្តា កំពុងធ្វើ។ អៃរ៉ាវត្តា មិនមែនគ្រាន់តែជាកន្លែងថែរក្សាដំរីទេ។
អៃរ៉ាវត្តាកំពុងចូលរួមថែរក្សាសុខុមាលភាពដំរី រក្សាចំណេះដឹង និងទំនាក់ទំនងប្រពៃណីរវាងមនុស្សនិងដំរី និងសំខាន់បំផុត គឺ បង្កើតលក្ខខណ្ឌឱ្យដំរីអាចបន្តពូជ និងមានជំនាន់បន្ទាប់បាន។ នេះជាបញ្ហាសំខាន់ណាស់។ ព្រោះការអភិរក្សពិតប្រាកដ មិនមែនគ្រាន់តែធ្វើឱ្យដំរីដែលមាននៅថ្ងៃនេះរស់បានល្អប៉ុណ្ណោះទេ។ ការអភិរក្សពិតប្រាកដ គឺធ្វើឱ្យដំរីមានជំនាន់បន្ទាប់។
រាល់កំណើតគឺជាក្តីសង្ឃឹម ការបន្តពូជរបស់ដំរីស្រុកនៅកម្ពុជា មិនមែនជារឿងងាយស្រួលទេ។ ក្រៅពីលក្ខ ខណ្ឌជីវសាស្ត្រ ការថែទាំ និងការចំណាយរយៈពេលវែង ការមានកូនរបស់ដំរីស្រុកនៅក្នុងសហគមន៍ខ្លះ ក៏មានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយជំនឿ ប្រពៃណី និងទំនៀមទម្លាប់របស់ជនជាតិដើមភាគតិចនីមួយៗផងដែរ។ តាមទំនៀមទម្លាប់ ការអនុញ្ញាតឱ្យដំរីបន្តពូជ និងការមានកូន អាចភ្ជាប់ទៅនឹងពិធីប្រពៃណី និងកាតព្វកិច្ចរបស់ម្ចាស់ដំរី ដែលត្រូវការចំណាយធនធាន ពេលវេលា និងការទទួលខុសត្រូវខ្ពស់។
នេះជាមូលហេតុមួយដែលធ្វើឱ្យកន្លងមក យើងមិនសូវបានឮអំពីកំណើតកូនដំរីស្រុកថ្មីៗនៅកម្ពុជាញឹកញាប់នោះទេ។ ប៉ុន្តែក្នុងរយៈពេលប្រមាណ ៥ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ យើងបានឃើញកំណើតកូនដំរីស្រុកចំនួន ២ក្បាល។ សម្រាប់ប្រទេសដែលមានដំរីស្រុកនៅសល់ប្រមាណ ៧០ក្បាល នេះមិនមែនជារឿងតូចឡើយ ។ រាល់កំណើត គឺជាក្តីសង្ឃឹម។ រាល់ជីវិតថ្មី គឺជាអនាគតថ្មីមួយសម្រាប់ការអភិរក្ស។
កូនដំរីមួយក្នុងចំណោមនោះ គឺ «ណូអែល» នៅខេត្តរតនគិរី ដែលជាក្តីសង្ឃឹម និងជានិមិត្តរូបដ៏មានអត្ថន័យមួយនៃការខិតខំរបស់សមាគមអភិរក្សដំរីអៃរ៉ាវត្តា។ កំណើតរបស់ណូអែល មិនមែនគ្រាន់តែជាការបន្ថែមដំរីមួយក្បាលទៀតទៅក្នុងតួលេខនោះទេ។ វាជាភស្តុតាងថា នៅពេលមានការថែរក្សាត្រឹមត្រូវ មានទីជម្រកសមស្រប មានការគាំទ្រ និងមានការប្តេជ្ញាចិត្តរយៈពេលវែង ជីវិតថ្មីអាចកើតឡើងបាន។
កូនដំរីមួយទៀត កើតនៅខេត្តមណ្ឌលគិរី និងមានរឿងរ៉ាវដ៏ពិសេស។ វាជាកូនដែលកើតចេញពី ដំរីស្រុកញី និងដំរីព្រៃឈ្មោល ដែលយើងអាចហៅដោយភាសាប៉ះអារម្មណ៍ថា ជា «ផ្លែផ្កានៃស្នេហារវាងដំរីស្រុក និងដំរីព្រៃ»។ តាមទស្សនៈអភិរក្ស វាក៏ជាករណីបន្តពូជតាមធម្មជាតិដ៏គួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ ដែលបង្ហាញពីទំនាក់ទំនងរវាងដំរីស្រុក និងប្រជាករដំរីព្រៃ។ ប៉ុន្តែអកុសល កូនដំរីដ៏មានតម្លៃនេះបានស្លាប់ដោយសារជំងឺ។ នេះជាការបាត់បង់ដែលគួរឱ្យសោកស្តាយ។ ប៉ុន្តែការបាត់បង់នេះ ក៏បានផ្តល់មេរៀនដ៏ធំមួយដល់យើងថា៖ ការអភិរក្សមិនបញ្ចប់នៅពេលកូនដំរីកើតនោះទេ។ កំណើតគ្រាន់តែជាការចាប់ផ្តើម។
បន្ទាប់ពីកំណើត យើងត្រូវការការតាមដានសុខភាព អាហារូបត្ថម្ភ ពេទ្យសត្វ អ្នកជំនាញ ការបង្ការជំងឺ ការថែទាំមេដំរី និងកូនដំរី និងបរិស្ថានរស់នៅដែលមានសុវត្ថិភាព។ ដូច្នេះ នៅពេលយើងនិយាយថា យើងចង់ឱ្យដំរីមានកូន យើងក៏ត្រូវសួរខ្លួនឯងថា៖ តើយើងត្រៀមខ្លួនរួចហើយឬនៅ ដើម្បីការពារជីវិតថ្មីនោះ ចាប់ពីថ្ងៃដែលវាកើត រហូតដល់វាធំធាត់? នេះហើយជាមូលហេតុដែលការងាររបស់សមាគមអៃរ៉ាវត្តាមានតម្លៃ។យើងមិនត្រឹមតែចង់ឱ្យដំរីរស់។ យើងចង់ឱ្យដំរី រស់បានល្អ មានសុខុមាលភាព មានសុខភាព និងមានជំនាន់បន្ទាប់។ នេះគឺជាការផ្លាស់ប្តូរពី ការសង្គ្រោះជីវិត ទៅកាន់ ការធានាអនាគត។
ពេលយើងឮថាកម្ពុជាមានដំរីព្រៃប្រមាណ ៤០០ ទៅ ៦០០ក្បាល យើងអាចគិតថា នេះជាចំនួនមិនតិចទេ។ ប៉ុន្តែសូមយើងគិតម្តងទៀត។ ៤០០ ទៅ ៦០០ក្បាល គឺសម្រាប់ប្រទេសទាំងមូល។ ចំណែកដំរីស្រុក មានប្រមាណត្រឹម ៧១ក្បាល។ ហើយដំរីគឺជាប្រភេទសត្វដែលបន្តពូជយឺត។ ដំរីញីមានរយៈពេលពពោះជិតពីរឆ្នាំ ហើយការចិញ្ចឹមកូនរហូតដល់អាចឯករាជ្យ ត្រូវការពេលវេលាជាច្រើនឆ្នាំ។ ដូច្នេះ៖ រាល់ដំរីមួយក្បាលមានតម្លៃ។ រាល់កំណើតគឺជាក្តីសង្ឃឹម។ ហើយរាល់ការបាត់បង់ គឺជាការបាត់បង់ដ៏ធំ។ យើងមិនត្រូវរង់ចាំដល់ពេលដំរីនៅសល់តិចបំផុត ទើបចាប់ផ្តើមការពារនោះទេ។ ពេលវេលាល្អបំផុតដើម្បីការពារដំរី គឺនៅពេលយើងនៅមានដំរីសម្រាប់ការពារ។ ហើយពេលវេលានោះ គឺថ្ងៃនេះ។
រាត្រីនេះ យើងមិនត្រឹមតែរៃអង្គាសថវិកា—យើងកំពុងរៃអង្គាសក្តីសង្ឃឹម។ នេះហើយជា អត្ថន័យពិតប្រាកដ នៃរាត្រីសមោសររបស់យើង។ យើងមិនមកទីនេះគ្រាន់តែដើម្បីជួបជុំ ទទួលទានអាហារ ឬថតរូបអនុស្សាវរីយ៍ទេ។ យើងមកទីនេះដើម្បីធ្វើអ្វីមួយជាក់ស្តែងសម្រាប់ដំរី។ ថវិកាដែលទទួលបានពីរាត្រីនេះ នឹងជួយទ្រទ្រង់ការផ្តល់ចំណី ការថែទាំសុខភាព និងសុខុមាលភាពដំរី ការងារពេទ្យសត្វ ការតាមដាន និងគាំទ្រការបន្តពូជ ការថែរក្សាទីជម្រក ការគាំទ្រអ្នកថែដំរី និងការអប់រំផ្សព្វផ្សាយដល់សហគមន៍។ ខ្ញុំចង់ឱ្យយើងមើលលើសពីចំនួនទឹកប្រាក់។ ព្រោះនៅពីក្រោយថវិកាដែលយើងបរិច្ចាគ មានជីវិតកំពុងរង់ចាំ។មានដំរីមួយក្បាលដែលត្រូវការចំណី។ មានដំរីចាស់មួយក្បាលដែលត្រូវការការថែទាំ។ មានដំរីឈឺមួយក្បាលដែលត្រូវការពេទ្យ និងថ្នាំ។ មានដំរីមេមួយក្បាលដែលត្រូវការសុខភាពល្អ ដើម្បីអាចបង្កើតជីវិតថ្មី។ មានកូនដំរីមួយក្បាលដែលត្រូវការការការពារ ដើម្បីឱ្យវាធំធាត់។ ហើយមានអ្នកអភិរក្ស និងអ្នកថែដំរី ដែលកំពុងលះ បង់កម្លាំងកាយ កម្លាំងចិត្ត និងពេលវេលា ដើម្បីធ្វើឱ្យអ្វីៗទាំងនេះកើតឡើង។
ថវិការបស់ឯកឧត្តម លោកជំទាវ លោក លោកស្រី គឺជាចំណីសម្រាប់ដំរី។ គឺជាថ្នាំនៅពេលវាឈឺ។
គឺជាការថែទាំនៅពេលវាចាស់។ គឺជាការការពារមេដំរី និងកូនដំរី។ គឺជាកម្លាំងចិត្តសម្រាប់អ្នកអភិរក្ស។
ហើយវាគឺជាឱកាសសម្រាប់ជីវិតថ្មីមួយទៀតកើតឡើង។ ថ្ងៃណាមួយ ថវិកាដែលឯកឧត្តម លោកជំទាវផ្តល់នៅរាត្រីនេះ អាចក្លាយជាផ្នែកមួយនៃមូលហេតុដែល កម្ពុជាមានកូនដំរីថ្មីមួយក្បាលទៀត។ ដូច្នេះ រាត្រីនេះ យើងមិនត្រឹមតែរៃអង្គាសថវិកាទេ។
ខ្មែរយើងមានមោទនភាពដែលអាចនាំកូនចៅទៅមើលរូបដំរីដែលបុព្វបុរសយើងបានឆ្លាក់នៅលើថ្មប្រាសាទ រាប់រយឆ្នាំមកហើយ។ ប៉ុន្តែយើងមិនអាចទុកឱ្យកូនចៅយើងមានតែ ដំរីលើថ្ម ខណៈដែល ដំរីមានជីវិតបាត់ពីព្រៃ នោះទេ។ យើងមិនចង់ឱ្យថ្ងៃណាមួយ កូនចៅរបស់យើងមើលរូបដំរីនៅលើជញ្ជាំងប្រាសាទ ហើយសួរយើងថា៖ «តើដំរីដែលមានជីវិតរបស់កម្ពុជាទៅណាអស់ហើយ?» ហើយកាន់តែមិនចង់ឱ្យពួកគេសួរថា៖ «នៅពេលដែលអ្នកនៅមានឱកាសការពារវា ហេតុអ្វីបានជាអ្នកមិនធ្វើ?» យើងមិនចង់ឱ្យថ្ងៃនោះមកដល់ទេ។ យើងចង់ឱ្យកូនចៅរបស់យើងឃើញ ដំរីមានជីវិត។ ឃើញដំរីមេដើរជាមួយកូនរបស់វា។ ឃើញដំរីព្រៃដើរនៅក្នុងព្រៃកម្ពុជា។ ឃើញដំរីស្រុកបន្តរស់នៅជាមួយសហគមន៍ និងប្រពៃណីរបស់យើង។ ហើយអាចនិយាយដោយមោទនភាពថា៖ «នេះជាដំរីរបស់កម្ពុជា។ វានៅតែរស់។ វានៅតែបន្តពូជ។ ព្រោះមនុស្សជំនាន់មុនបានជ្រើសរើសការពារវា»។ មនុស្សជំនាន់មុននោះ គឺយើងទាំងអស់គ្នាដែលកំពុងអង្គុយនៅទីនេះនៅរាត្រីនេះ។
យើងទាំងអស់គ្នាអាចនិយាយថា យើងស្រឡាញ់ដំរី។ ប៉ុន្តែសម្រាប់ដំរី ក្តីស្រឡាញ់ដែលមានអត្ថន័យបំផុត គឺ ក្តីស្រឡាញ់ដែលប្រែក្លាយទៅជាសកម្មភាព។ ដូច្នេះ ខ្ញុំសូមអំពាវនាវ៖ កុំត្រឹមតែស្រឡាញ់ដំរី—សូមការពារដំរី។ កុំត្រឹមតែអាណិតដំរី—សូមចូលរួមជួយដំរី។ កុំត្រឹមតែនិយាយអំពីការអភិរក្ស—សូមវិនិយោគលើការអភិរក្ស។ កុំត្រឹមតែជួយឱ្យដំរីរស់នៅថ្ងៃនេះ—សូមជួយឱ្យដំរីមានជំនាន់បន្ទាប់នៅថ្ងៃស្អែក។ រួមគ្នាថ្ងៃនេះ ដើម្បីឱ្យដំរីមានថ្ងៃស្អែក
ជាទីបញ្ចប់ ខ្ញុំសូមថ្លែងអំណរគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅចំពោះឯកឧត្តម លោកជំទាវ លោក លោកស្រី សប្បុរសជន វិស័យឯកជន ដៃគូអភិរក្ស អ្នកស្រាវជ្រាវ អ្នកថែដំរី និងមិត្តភក្តិទាំងអស់ ដែលបានចូលរួមជាមួយយើងនៅរាត្រីនេះ។
ខ្ញុំសូមឱ្យយើងចាកចេញពីរាត្រីនេះ មិនមែនដោយគ្រាន់តែចងចាំថា យើងបានចូលរួមកម្មវិធីមួយនោះទេ។
សូមយើងចាកចេញដោយដឹងថា៖ យប់នេះ យើងបានជួយជីវិតមួយ។ យប់នេះ យើងបានជួយការពារប្រភេទសត្វមួយ។ យប់នេះ យើងបានជួយការពារធម្មជាតិមួយផ្នែក។ យប់នេះ យើងបានជួយឱ្យដំរីមានឱកាសបង្កើតជីវិតថ្មី។ ហើយយប់នេះយើងបានចូលរួមរក្សាមរតកមានជីវិតមួយសម្រាប់កូនចៅរបស់យើង។
សូមឱ្យថវិការបស់ឯកឧត្តម លោកជំទាវ លោក លោកស្រីនៅរាត្រីនេះ ក្លាយជា ស្នាមញញឹមរបស់ដំរី។ សូមឱ្យការបរិច្ចាគរបស់យើង ក្លាយជា ក្តីសង្ឃឹមនៃការអភិរក្ស។ សូមឱ្យការរួមដៃរបស់យើង ក្លាយជា ឱកាសសម្រាប់ជីវិតថ្មីមួយទៀត។ និងសូមឱ្យសកម្មភាពរបស់យើងនៅថ្ងៃនេះ ក្លាយជា មរតកដែលកូនចៅជំនាន់ក្រោយនឹងអរគុណយើងនៅថ្ងៃអនាគត។ ដំរីត្រូវការព្រៃ។ ព្រៃត្រូវការដំរី។ មនុស្សត្រូវការធម្មជាតិ។ ហើយថ្ងៃនេះ ដំរី និងធម្មជាតិ ត្រូវការយើង។
សូមកុំឱ្យដំរីក្លាយជាត្រឹមរូបចម្លាក់នៅលើថ្ម។
សូមកុំឱ្យដំរីក្លាយជាត្រឹមរូបថតនៅក្នុងសៀវភៅ។
សូមកុំឱ្យកូនចៅរបស់យើងស្គាល់ដំរីត្រឹមតែតាមរឿងរ៉ាវដែលយើងនិទានប្រាប់។
សូមយើងទុកឱ្យពួកគេឃើញដំរីដែលមានជីវិត។ ឃើញដំរីមេដើរជាមួយកូន។ ឮសំឡេងដំរីនៅក្នុងព្រៃកម្ពុជា។ និងមានមោទនភាពថា មនុស្សជំនាន់យើងបានរក្សាវាទុកឱ្យពួកគេ។ យើងការពារដំរីថ្ងៃនេះ ដើម្បីឱ្យដំរីមានថ្ងៃស្អែក។ យើងថែរក្សាដំរីមួយជំនាន់ ដើម្បីឱ្យមានជំនាន់បន្ទាប់។ យើងការពារធម្មជាតិថ្ងៃនេះ ដើម្បីឱ្យមនុស្សជាតិមានអនាគត។ រួមគ្នាថ្ងៃនេះ ដើម្បីឱ្យដំរីមានថ្ងៃស្អែក៕ រក្សាសិទ្ធិដោយ៖សុទ្ធលី
