Tuesday, April 16, 2024

ទំនាក់ទំនង : 0716140005

Address : #16 (Borey New World) St. 6A sk . Phnom Penh Thmey kh. Sen Sok ct., Phnom Penh 120913 Office: +85523232725 Tel: 017 93 61 91

កំណើត​យក្ស​ក្នុង​សិល្បៈ​ខ្មែរ​

spot_img

នៅក្នុង​សង្គមមនុស្ស គេ​ពុំដែល​ឃើញ​យក្ស​សោះ តែ​ហេតុ​ដូច​មេ្ត​ច​បាន​ជាមាន​វត្តមានរ​បស់​យក្ស សន្ធឹកសន្ធាប់​ម្ល៉េះ​នៅក្នុង​រឿងព្រេង​និទាន ជាតក​ឬទេ​វក​ថា ដូចជា​រឿង​រាមកេរ្តិ៍ មហា​ភាត​រៈ និង​ក្នុង​អក្សរសិល្ប៍​ខ្មែរ​ទៅវិញ​, តើ​អសុរកាយ​នេះ​កើត​មកពីណា ? ហើយ​មាន​តាំងពី​សម័យ​ណា​មក ?

​ចម្លាក់​ឥដ្ឋ​, អង្គរបុរី​, សារមន្ទី​ជាតិពន្ធុវិទ្យា​, ទួលគោក (​ថត ១៩៩៥)

ចំពោះ​សំណួរ​នេះ ជាបឋម យើង​សូមជម្រាបថា យក្ស​គឺជា​សមិទ្ធិផល​សង្គម ដែល​គេ​បាន​ប្រឌិត​ឡើង​ដោយ​រូបារម្មណ៍ សម្រាប់​តំណាង​ឲ្យ​សភាវៈ​អាក្រក់ ខុសពី​ទេវតា ដែលជា​និមិត្តរូប​នៃ​អំពើ​ល្អ ។ ដូច្នេះ គេ​ត្រូវ​យោងទៅលើ​មូលដ្ឋាន​សីលធម៌ ដើម្បី​ស្វែងយល់​ពី​អត្ថន័យ​ឬ​អត្ថរស របស់​យក្ស​ក្នុងសង្គម​ខ្មែរ ។ យក្ស​ក៏​ជាប់​ពាក់ព័ន្ធ​យ៉ាង​ជិតស្និទ្ធ​ជាមួយ​ជំនឿ​សាសនា ដែលជា​ប្រភព​នៃ​ការ​ដុះដាល នៃ​សិល្បៈ​ខ្មែរ​គ្រប់​យុគសម័យ​ទាំងអស់​ក្នុង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ខ្មែរ​- អ្វីមួយ​ដែល​បានចែង​ក្នុង​ទេវ​កថា​វិទ្យា​ឥណ្ឌូ​-​ខ្មែរ ។​

រួម​សេចក្តី​មក យក្ស​ជា​អច្ឆរិយបុគ្គល តំណាង​ឲ្យ​សភាវៈ​អាក្រក់​ឬ​អសុរកាយ ។ ថ្វីត្បិតតែ​មាន​ម​ហិ​ទ្ធិ​ឫទ្ធ​ខ្លាំងក្លា​អស្ចារ្យ ប៉ុន្តែ​មិនដែល​នៅ​ខាង​សភាវៈ​ល្អ​ឡើយ ព្រោះ​ស្ថិតក្នុង​ក្រុម​អមនុស្ស ។ ជានិច្ចកាល ពពួក​យក្ស​ទាំងនោះ រមែង​តែង​ត្រូវ​ផ្ចាញ់​ដោយ​ព្រះអាទិទេព​ដែល​តំណាង​ឲ្យ​តួអង្គ​នៃ​អំពើ​ល្អ ។​

តាម​ការបកស្រាយ​ខាងលើ ស​ឲ្យ​ឃើញថា យក្ស​ពុំមាន​ជីវិត​ពិតៗ​ដូច​មនុស្សលោក​យើង​ទេ ហើយ​ការដែល​គេ​ប្រៀបធៀប​មនុស្ស​ទៅនឹង​យក្ស ក៏​គ្រាន់តែ​គេ​ចង់បង្ហាញ​ដោយ​និមិត្ត​រូបភាព​នូវ​អំពើអាក្រក់ របស់​មនុស្ស​ខ្វះ​សីលធម៌ មាន​លក្ខណៈ​កោងកាច សាហាវ ព្រៃផ្សៃ​តែប៉ុណ្ណោះ ។​

យក្ខ​មកពី​ក្រុង​អង្គរធំ​, ចុង​ស​.​វ​.​ទី ១២ ដើមទី ១៣ (​សារមន្ទីរ​ជាតិ​ភ្នំពេញ​)

គួរ​ឲ្យ​ដឹង​ដែរ​ថា បុគ្គល​អច្ឆរិយៈ​តំណាង​អំពើអាក្រក់ អធម៌ ហឹ​ង្សា​ទាំងនោះ​បាន​ហូរ​ចូលមកក្នុង​អតីត​ប្រទេស​ខ្មែរ​គឺ​នគរ​ភ្នំ តាមរយៈ​ព្រហ្មញ្ញសាសនា និង​ព្រះពុទ្ធសាសនា ដែលមាន​គម្ពីរ ក្បួនខ្នាត​ក្លឹ​ង្គ ឬ​ឥណ្ឌា​ជា​មូលដ្ឋាន ។ ដូច្នេះហើយ បានជា​នៅក្នុង​គម្ពីរ​ក្បួនខ្នាត​បុរាណ​ជាច្រើន​ដូចជា​ករណី​គម្ពីរ​ត្រៃភូមិ ជាដើម គេ​ឃើញ​មានការ​ពណ៌នា​អំពី​ស្ថានភាព​យក្ស ស្ថានភាព​មនុស្ស និង​ស្ថានភាព​ទេវតា ។​

គឺ​ក្នុង​បរិបទ​នេះហើយ ទើប​យើង​បាន​រកឃើញ​នូវ​វត្តមាន​របស់​វត្ថុ​សិល្បៈ​ជាច្រើន ធ្វើ​អំពី​ដី​ដុត​តំណាង​ឲ្យ​ពពួក​យក្ស ឬ​ជួនកាល​យក្ខិនី នៅតាម​បូជនីយដ្ឋាន​នានា​ដែល​ស្ថិតក្នុង​បរិវេណ​នៃ​អតីត​រាជធានី​អង្គរបុរី ។ ជា​ភស្តុតាង​នៃ​ខឿនវប្បធម៌​ខ្មែរ​នា​សម័យបុរាណ វត្ថុ​សិល្បៈ​ទាំងនោះ​ត្រូវបាន​ស្ថាបនា​ឡើង​រវាង​សតវត្សរ៍​ទី​៣ ដល់ទី​៦ នៃ​គ្រិស្តសករាជ ដែល​ឆ្លុះ​ប​ញ្ជាំ​ង​នូវ​ឥទ្ធិពល​ដ៏​ខ្លាំងក្លា​នៃ​សិល្បៈ​ឥណ្ឌា ទាំង​ទម្រង់ ទាំង​អត្ថន័យ ។

ចំពោះ​វត្ថុ​សិល្បៈ​ទាំងនោះ​សព្វថ្ងៃ​នៅមាន​ការជួញដូរ​ជា​សាធារណៈ នៅតាម​ទីផ្សារ​ផ្សេងៗ​នៅឡើយ ដូចជា​ផ្សារ​ទួល​ទំពូង​ជាដើម គប្បី​មានការ​ហាមឃាត់​ពី​សំណាក់​អាជ្ញាធរ​មូលដ្ឋាន ដោយហេតុថា​ទង្វើរ​ជា​អវិជ្ជមាន​នេះ ពិតជា​នាំមក​នូវ​ការបាត់បង់​ឬ​សគល់​របស់​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ជាតិ​ពុំខាន ។​

គំនូរ​បង្អួច​, សារមន្ទីរ​ជាតិ​ភ្នំពេញ​, ដើម​ស​.​វ​.​ទី​២១ (​ថត ២០១០)

សូម​ជម្រាប​ផងដែរ​ថា ជាទូទៅ ទោះបី​ពួក​ឈ្មួញ​ទុច្ចរិត​ដែល​ជួញដូរ​ដោយ​ខុសច្បាប់​នូវ​វត្ថុ​សិល្បៈ ទាំងនោះ ពុំ​សូវ​ឲ្យ​តម្លៃ​យ៉ាងខ្ពស់​ទៅលើ​គ្រឿង​ដី​ដុត​ទាំងនោះ​ក៏ដោយ ក៏ប៉ុន្តែ​ការបាត់បង់​នូវ​សមិទ្ធិផល​បុរាណ​ទាំងនោះ គឺ​ពិតជា​ការបាត់បង់​នូវ​ជ្រុង​ណាមួយ នៃ​សតិសម្បជញ្ញៈ​ជាតិ​ពុំខាន ។

តាម​ការស្រាវជ្រាវ​រប​ស់​យើង​កាលពី​ឆ្នាំ ១៩៩៥-១៩៩៦ បានបង្ហាញ​នូវ​តួនាទី​និង​អតីតភាព នៃ​ជំនឿ​ប្រជាប្រិយ​របស់​ប្រជាជន​ខ្មែរ​ដែល​ពាក់ព័ន្ធ​ទៅនឹង ពពួក​យក្ស​ឬ​អសុរកាយ ។​

គួរបញ្ជាក់​បន្ថែម​ផងដែរ​ថា យក្ស​ដែល​គេ​បានឃើញ​តាមរយៈ​ទស្សនីយភាព​សិល្បៈ​បច្ចុប្បន្ន មិន​ថា តែ​នៅ​ប្រទេស​ខ្មែរ នៅ​ថៃ ឬ​នៅ​លាវ​នោះទេ សុទ្ធសឹង​តែមាន​សាវតារ​របស់​វា​យ៉ាង​ជាក់ច្បាស់ ។ នៅទីនេះ យើង​ចង់​និយាយថា ពពួក​អសុរកាយ​ទាំងនោះ ដែលមាន​ប្រភព​មកពី​ប្រទេស​ឥណ្ឌា ត្រូវបាន​ប្រសូត្រ​ឡើង​នៅលើ​អតីត​ទឹកដី​របស់​នគរ​ភ្នំ ដែលជា​រដ្ឋ​ខ្មែរ​ដំបូងបង្អស់ ក្រោម​ឥទ្ធិពល​នៃ​ប្រព័ន្ធ​មនោគមន៍វិជ្ជា​សាសនា​យ៉ាង​ប្រាកដ ៕ (​ម​.​ត្រា​ណេ​)​

spot_img
×