Saturday, April 20, 2024

ទំនាក់ទំនង : 0716140005

Address : #16 (Borey New World) St. 6A sk . Phnom Penh Thmey kh. Sen Sok ct., Phnom Penh 120913 Office: +85523232725 Tel: 017 93 61 91

យក្ខិនី​នា​សម័យ​បុ​រេ​អង្គរ​

spot_img

យោងតាម​ការសិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​ថ្មីៗ​នេះ ខាង​បុរាណវិទ្យា​យើង​អាច​ដឹង​អំពី​ប្រភព​នៃ​ចម្លាក់​តំណាង ’​យក្ខិនី​” ខ្មែរ​នា​សម័យ​បុ​រេ​អង្គរ ដែលមាន​ប្រភព​ចេញពី​ប្រទេស​ឥណ្ឌា ហើយ​ដែល​បាន​នាំចូល​ប្រទេស​កម្ពុជា តាមរយៈ​ការផ្សព្វផ្សាយ​សាសនា​ឥណ្ឌា ។ នៅ​ប្រទេស​ឥណ្ឌា នា​សម័យ​បុរេប្រវត្តិសាស្ត្រ​ក៏​ដូច​ក្នុងសង្គម​ខ្មែរ​នា​សម័យ​បុព្វកាល ដែរ ព្រះអាទិទេព​ភេទ​ស្រី មាន​តួនាទី​យ៉ាងសំខាន់​នៅក្នុង​សង្គម​រហូតដល់​បច្ចុប្បន្ន ។ ព្រះអាទិទេព​ភេទ​ស្រី​ទាំងនោះ ជួនកាល​ល្អ ជួនកាល​អាក្រក់ ក្នុង​ក្រសែភ្នែក​របស់​អ្នកស្រុក​អាយ ដែលមាន​ជាអាទិ៍ ម្តាយដើម ជំនៀងផ្ទះ នាង​ប្រពៃ​ស្រព ដែល​តំណាង​ឲ្យ​ធញ្ញជាតិ​ឬ​ស្រូវ​ដែលជា​ធម្មជាតិ រមែងតែ​នាំមក​នូវ​ភាពសម្បូរ​សប្បាយ​ផូរផង់​នៃ​ជីវិត​ប្រចាំថ្ងៃ តាមរយៈ​ការគោរព​បូជា ។​

ចម្លាក់​ព្រះ​នាង​គង្គា​, សិល្បៈ​ចេនឡា ខេត្ត អ៊ូ​ប៊ុន (​ឯកសារ​នាយកដ្ឋាន​វិចិត្រសិល្បៈ​ករ​ថៃ​)

នៅក្នុង​សម័យ​ឥណ្ឌា​រូបនីយកម្ម តួនាទី​របស់​ព្រះអាទិទេព​អាយ​ទាំងនោះ នៅតែ​រក្សា​នូវ​អាទិភាព​របស់ខ្លួន​បាន​ដដែល ។ ក៏ប៉ុន្តែ​គេ​ក៏​ឃើញ​មាន​ទេវតា​ស្រី​មួយចំនួនទៀត​បានមក​ដល់​ទឹកដី​ខ្មែរ​ដែរ​ដូចជា ’​យក្ខិនី​” តំណាង​ឲ្យ​ភាព​កោងកាច​ព្រៃផ្សៃ ឬ​ព្រះ​នាង​គង្គា​ទេវតា​រក្សា​ទឹក ដងស្ទឹង បឹងបួរ ទន្លេ​ជាដើម ដែល​តំណាង​ឲ្យ​ភាព​ស្លូតបូត​។ ក្នុង​បរិបទ​នេះហើយ​ដែល​យក្ស និង​យក្ខិនី​តំណាង​នូវ​ឥទ្ធិពល​នៃ​ធម្មជាតិ​ដែលមាន​មកលើ​សង្គមមនុស្ស ។ ក៏​ដូច​នៅ​អង្គរបុរី​ដែរ​, វប្បធម៌​សម័យ​ចេនឡា​នៅ​ខេត្ត​អ៊ូ​ប៊ុន ប្រទេស​ថៃ​បច្ចុប្បន្ន មាន​បន្សល់​ទុកជា​កេរ្ដិ៍មរតក​នៃ​វប្បធម៌​បុរាណ​ខ្មែរ​មួយ​គឺ​រូបចម្លាក់​ថ្ម​តំណាង​ឲ្យ​ទេពធីតា​គង្គា ក្រោមរូបភាព​ស្ត្រី​ខ្មែរ​។ ម្យ៉ាងវិញទៀត​គេ​នៅ​ចាំបាន​យ៉ាងច្បាស់​ថា ទន្លេមេគង្គ​ខ្មែរ​ក៏​ដូច​ទន្លេ​គង្គា​នៅ​ប្រទេស​ឥណ្ឌា​ដែរ គឺ​តំណាង​ដោយ​ព្រះ​នាង​គង្គា​ដែលជា​ព្រះអាទិទេព​ស្រី ។ ដូចនេះ​ទឹកដី​តំណាង​ឲ្យ​ស្ត្រីភេទ ដោយហេតុថា​ជីវិត​ចាប់បដិសន្ធិ​ឡើងជា​មួយ​ទឹក ។ ’​ទឹក​គឺ​ជីវិត​” មានទឹក គឺមាន​ជីវិត ។​

​រូប​យក្ខិនី​, ដី​ដុត​, អង្គរបុរី (​សារមន្ទីរ​ជាតិពន្ធុវិទ្យា​, ទួលគោក​)

ភស្តុតាង​ដ៏​សំខាន់​ស្តីពី​វត្តមាន​របស់​ពពួក​យក្ស​និង​យក្ខិនី ក្នុង​វប្បធម៌ អង្គរបុរី អាច​គូសបញ្ជាក់​តាមរយៈ​រូបចម្លាក់​ធ្វើ​ពី​ដី​ដុត​មួយចំនួន ដែល​គេ​បាន​ជួបប្រទះ​ក្នុង​ស្ថានីយ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​អង្គរបុរី ដែលជា​ទឹកដី​វ័យ​ចំណាស់​មួយ​នៅក្នុង​ខេត្តតាកែវ ។​

​លក្ខណៈសម្បត្តិ​របស់​ច​ម្លា​ក់​យក្ខិនី គឺមាន​ចង្កូម និង​ភ្នែក​លៀន​ហើយ​ធំ ដែល​គួរ​ឲ្យ​ព្រឺព្រួច ។ នោះ​គឺជា​អ្វីមួយ ដែល​វិចិត្រករ​ខ្មែរ​នៅតែ​រក្សាបាន​រហូតមក​ដល់​បច្ចុប្បន្ន​។

​ចំពោះ​ភាព​អសុរកាយ ឬ​ភាពឃោរឃៅ​នៃ​យក្ខិនី សូម​ជ្រាបថា ត្រូវបាន​បង្ហាញ តាមរយៈ​លក្ខណៈ​មុខមាត់​ដោយឡែក​និង​វត្តមាន​ចង្កូម​ទាំង ២ ដែល​បាន​លៀន​ចេញពី​បបូរមាត់ និង​តាមរយៈ​វត្តមាន​របស់​សុដន់​ទាំង​គូរ ។ តែ​អ្វីដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​គេ​កាន់តែ​ចាប់អារម្មណ៍​នោះ គឺ​ភាព​ស្រដៀង​នៃ​យក្ខិនី​ទាំងនោះ​ដែល​ស្ថិត​ក្នុងអំឡុង​សតវត្សរ៍​ទី​៤ ដល់ទី ៦ នៃ​គ្រិ​ស្គ​សករាជ ទៅនឹង​ចម្លាក់​នា​សម័យអង្គរ ។​

​សូមជម្រាបថា ទោះបីជា​គេ​ពុំទាន់​រកឃើញ​នូវ​ចម្លាក់​ធ្វើ​អំពី​លង្ហិន នៅ​កម្ពុជា​បច្ចុប្បន្ន​ក៏ដោយ តែ​មកដល់ពេលនេះ​ក៏​ពុំទាន់​មាន​ទិន្នន័យ​ណាមួយ​បញ្ជាក់​ឲ្យ​ច្បាស់លាស់​ថា គ្មាន​នៅឡើយ​ដែរ ។ តែ​នៅ​ទីក្រុង​បេ​គ្រាំ​ប្រទេស​អា​ហ្វ​ហ្កា​នី​ស្ថាន (Afghanistan) ឯណោះ​វិញ ក៏មាន​វត្តមាន​របស់​ចម្លាក់​យក្ខិនី​ចាប់តាំងពី​សតវត្សរ៍​ទី ១​នៃ​គ្រិ​ស្គ​សករាជ​មកម្ល៉េះ​៕ (​ម​.​ត្រា​ណេ​)​

 

spot_img
×